Professionele leergemeenschappen van schoolleiders: een opportuniteit voor duurzame en diepgaande bovenschoolse lerende netwerken

Samenvatting

Gezien de uitdagende en complexe taak van schoolleiders om kwaliteitsvol onderwijs te waarborgen, kan peer leren een belangrijke bijdrage leveren aan zowel professionele ontwikkeling van schoolleiders als aan schoolontwikkeling. Structurele bovenschoolse netwerken van schoolleiders zijn relevant in de context van collectief leren. Het opzetten van duurzame en kwaliteitsvolle lerende netwerken tussen schoolleiders kent echter uitdagingen. We onderzochten hoe professionele leergemeenschappen (PLG’s) als vorm van formeel collectief leren gedurende een tweejarig professionaliseringstraject voor schoolleiders zowel tijdens als na afloop van het traject kan bijdragen aan het bestendigen van diepgaand collectief leren. Aan de hand van kwantitatieve en kwalitatieve data ging we na hoe schoolleiders de opstart en ontwikkeling van de PLG’s tijdens het traject ervaarden en welke factoren de duurzame ontwikkeling op lange termijn beïnvloedden. Uit de resultaten bleek dat PLG’s van schoolleiders als aanpak voor peer leren als waardevol werd ervaren, dat het netwerk van schoolleiders door de PLG-werking is toegenomen en dat de diepgang van het collectief leren is gestegen. De ervaren meerwaarde op het vlak van (leer)uitkomsten beïnvloedde eveneens de intentie om de PLG’s ook na afloop van het traject verder te zetten, met aandacht voor specifieke randvoorwaarden. Na afloop van het traject bleek die intentie om de PLG verder te zetten vaak onvoldoende om tegengewicht te bieden aan allerhande contextuele en persoonlijke factoren. Het onderzoek toonde de noodzaak aan om te investeren in duurzaam collectief leren en geeft op basis van de data-analyse concrete aanbevelingen om dit te faciliteren.