Sociaal leren, een collectief perspectief

Samenvatting

Dit onderzoek analyseert sociaal leren binnen een TLG (Teacher Learning Group) vanuit meerdere theoretische perspectieven, met de vraag hoe deze benadering bijdraagt aan het begrijpen van sociale leerprocessen in online en fysieke bijeenkomsten. De projectleider (PL) speelt een dominante rol in het faciliteren en sturen van interactie en leerprocessen, zowel online als offline. Zij bepaalt grotendeels de gezamenlijke kennisconstructie, creëert een sociale leeromgeving en reguleert de leeractiviteiten. Dit leidt tot een gestructureerde leeropzet met actieve betrokkenheid van studenten, maar beperkte zelfstandige kennisconstructie en minimale interactie tussen groepen. Hierdoor ontbreekt transformationeel leiderschap, en blijft sociaal leren vooral gestuurd door de PL.

Theoretische perspectieven zoals sociaal-constructivisme en informatieverwerkingstheorie belichten spanningen in de interpretatie van sociaal leren. Enerzijds kan de rol van de PL als scaffold worden gezien, anderzijds beperkt zij door haar regie de collectieve autonomie en spontane kennisconstructie. Dit roept vragen op over hoe leeromgevingen georganiseerd moeten worden: gestructureerd en gericht op informatieoverdracht of faciliterend en open voor zelfgestuurd leren.

De casusanalyse toont dat sociaal leren niet alleen gaat om kennisconstructie, maar ook om het mede vormgeven van een sociale leeromgeving. Hoewel de aanpak van de PL leidt tot een veilige en productieve setting, ontneemt het studenten de kans om actief bij te dragen aan de sociale dynamiek. Een meervoudig perspectief op sociaal leren biedt inzicht in deze processen en kan helpen bij het ontwerpen van effectievere TLG’s die zowel kennisopbouw als sociale leerprocessen stimuleren.